Teknoloji

Matematiğin Gücüne Bir Kez Daha Hayran Bırakacak Pirinç Tanesi ve Satranç Tahtası Problemi (Beyinler Biraz Yanabilir)

Satranç tahtası ve pirinç tanesi problemi, aslında matematiksel düşünme tarihinde oldukça önemli bir yere sahip olan klasik bir problem olarak biliniyor.

Matematiğin gücünü bir kez daha sarsılmaz bir biçimde kanıtlayan bu problem, ilginç bir hikâye eşliğinde bizlere matematiğin ve bilimin önemini gösteriyor.

Efsaneye göre, Hindistan’ın bilge bir kralı, satranç oyununun mucidine bir ödül vermek ister.

Mucidin icat ettiği satranç isimli oyunu çok beğenen kral, mucidi yanına çağırarak “Dile benden ne dilersen.” der ve aldığı cevap karşısında şaşırır.

Çünkü mucit, kraldan satranç tahtasının ilk karesine bir pirinç tanesi koyup, her bir sonraki kareye iki katı kadar pirinç tanesi koyarak devam etmesini ve bunu satranç tahtasında bulunan 64 kare boyunca yapmasını istemişti.

Mucidin talep ettiği ödül, 64 kare boyunca birikecek pirinç tanelerinin toplamıydı.

Kral ilk başta bunu küçük bir miktar sansa da gerçeği çok geçmeden fark edecekti.

Kral bu talebi duyunca çok sinirlenmişti. Çünkü mucidin eline geçen fırsatı değerlendirmediğini düşünüyordu.

Fakat durum bunun tam tersiydi. Mucit oldukça akıllıydı ve belki de olması gerekenden çok ama çok daha fazla bir ödül talep etmişti.

Mucidin talep ettiği ödül tam 18.446.744.073.709.551.615 adet pirinçti! E iyi de nasıl oldu bu?!

Muhtemelen okurken “onsekfdfds” diyerek geçtiğiniz bu sayı tam 18 kentilyon 446 katrilyon 744 trilyon 73 milyar 709 milyon 551 bin 615 olarak okunuyor.

Bir pirinç tanesinin ağırlığının ortalama 0.029 gram olduğunu varsayarsak kralın mucide vermesi gereken pirinç miktarı tam olarak 534.955.578.138 ton.

Bu o kadar büyük bir miktar ki 2020 yılında dünyanın ürettiği toplam pirinç miktarı bile 500.000.000.000 ton. Başka bir deyişle mucidin istediği miktarın otuz altıda biri kadar.

Peki bu miktara tam olarak nasıl ulaştık?

Pirinç tanesi problemi aslında bir geometrik diziyi ifade eder. İlk kareye bir pirinç tanesi konduğunda, her bir sonraki kareye konacak pirinç tanesi miktarı, önceki karedeki miktarın iki katıdır.

Yani, her kare numarası için bir üstel artış vardır. Sonuç olarak, toplam pirinç miktarı hızla artar ve oldukça büyük bir sayı elde edilir.

Bahsettiğimiz üstel artış fonksiyonu 2x-1 ‘dir. Bu doğrultuda x satranç tahtasındaki karenin numarasıdır.

Fonksiyonda x yerine 64 yazdığınızda ulaşacağınız sonuç daha önce de belirttiğimiz gibi 18 kentilyon 446 katrilyon 744 trilyon 73 milyar 709 milyon 551 bin 615 olacaktır.

Hikâyemize geri dönelim. Ne oldu bizim mucidin pirinçleri?

Efsaneye göre, kral verdiği sözü yerine getiremeyeceğini anlayarak bir tapınak inşa ettirdi ve tapınağa ibadet için gelen herkese pirinçli bir tatlı ikram edilmesini sağladı. Bu sayede o an olmasa da zaman içerisinde sözünü tutabilecekti.

Krişna tapınağı olarak bilinen bu tapınakta hâlâ daha ibadet etmeye gelen kişilere pirinçten yapılan bir tür tatlı ikram edildiği söylenmekte.

Kaynak: Springer, Jamie York Academie

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
betturkey
istanbul eskort hizmetleri
istanbul escort
escort bayan istanbul
elit escort istanbul
istanbul escort bayan
adalar lüks escort
arnavutköy güvenilir escort
ataşehir elit eskort
lüks escort avcılar
güvenilir bağcılar escort
eskort bahçelievler
güvenilir bakırköy escort
en iyi escort başakşehir
bayrampaşa vip escort
beşiktaş escort
beykoz eskort bayan
beylikdüzü eskort rehberi
lüks escort beyoğlu
profesyonel büyükçekmece escort
çatalca escort bayan
çekmeköy escort ajansı
lüks escort esenler
esenyurt eskort siteleri
escort bayan eyüp
lüks eskort fatih
güvenilir gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort ajansı
eskort kağıthane
lüks escort kartal
küçükçekmece escort bayan
maltepe profesyonel eskort
profesyonel pendik escort
sancaktepe eskort ajansı
sarıyer escort hizmetleri
şile escort hizmetleri
elit escort silivri
şişli vip escort
sultanbeyli escort bayan
eskort sultangazi
tuzla güvenilir escort
ümraniye escort hizmetleri
lüks eskort üsküdar
zeytinburnu escort hizmetleri
en iyi istanbul escort
istanbul escort bayan